Paddenstoelen kweken in de tuin: op een houtsnipperbed of een boomstam

Wat je nodig hebt

Buiten kweken kan op twee manieren, en ze vragen allebei iets anders van je tuin. Op een bed van verse houtsnippers of stro groeit konings truffelzwam (Stropharia rugosoannulata); op een boomstam groeien oesterzwam en shiitake.

Voor een houtsnipperbed heb je verse houtsnippers nodig, geen naaldhout, of stro; broed reken je op 1 liter per vierkante meter bed. De laag houtsnippers of stro wordt 15 tot 25 centimeter dik. Voor een boomstam zoek je een geschikte houtsoort: voor oesterzwam zijn populier, berk, beuk, wilg, esdoorn en els goed, en haagbeuk, linde, paardenkastanje en zoete kers redelijk. Shiitake groeit ook op een stam, maar dan via een kant-en-klare, al geënte stam of met eigen entpluggen in eikenhout.

Beide methodes vragen dezelfde plek: schaduwrijk en windstil, uit de volle zon. Bij droogte bevochtig je het bed of de stam af en toe, en houd je rekening met slakken, die net zo graag van jonge paddenstoelen eten als jij.

Stap voor stap

Op een houtsnipperbed

1. Verzamel verse houtsnippers (geen naaldhout) of stro en leg er een laag van 15 tot 25 centimeter van neer op de gekozen plek.
2. Verwerk het broed er doorheen: reken 1 liter broed per vierkante meter. Zet brokjes broed op een raster van ongeveer 20 bij 20 centimeter halverwege in de laag.
3. Ent in het najaar, de winter of het voorjaar; een warme zomer is geen goed moment om te enten.
4. Houd het bed in de gaten en bevochtig het bij droogte, zodat het niet uitdroogt voordat het mycelium is doorgegroeid.

Op een boomstam

1. Kies een stam van een geschikte houtsoort en zet hem rechtop op een schaduwrijke, windstille plek.
2. Ent de stam met broed; dat kan het hele jaar, met een lichte voorkeur voor februari tot half april.
3. Laat de stam doorgroeien op de beschutte plek en bevochtig hem af en toe als het droog is.
4. Oogst zodra er paddenstoelen verschijnen en blijf de stam daarna in dezelfde omstandigheden onderhouden voor volgende vluchten.

Hoe lang duurt het

Een houtsnipperbed geeft ongeveer twee maanden na het enten de eerste oogst, meestal in mei of juni, zodra het een paar dagen boven 20°C is geweest. Oogst de paddenstoelen zodra de hoedrand net los komt van de steel; een bed geeft in totaal 3 tot 5 vluchten voordat het is uitgeput.

Een boomstam werkt op een andere tijdschaal. Na het enten groeit oesterzwam 1 tot 2 jaar door voordat de eerste paddenstoelen verschijnen; daarna geeft de stam nog 3 tot 5 jaar lang 1 tot 3 oogsten per jaar. Je wacht dus veel langer op de eerste paddenstoelen dan bij een houtsnipperbed, maar een stam blijft daarna jarenlang doorgeven.

Wat er mis kan gaan

De meeste tegenvallers op een houtsnipperbed komen van het moment van enten. Ent je in een warme zomer, dan droogt het verse materiaal te snel uit of overheerst ander schimmelleven voordat het mycelium kans krijgt om zich te vestigen. Een te dunne laag houtsnippers of stro, onder de 15 centimeter, geeft het mycelium te weinig voedingsbodem om goed door te groeien.

Op een stam gaat het vaak mis door de plek: in de volle zon of op een winderige plek droogt een stam sneller uit dan het mycelium kan bijhouden, en dan groeit er weinig tot niets. Bij droogte helpt af en toe water geven; zonder dat loopt zowel een bed als een stam het risico helemaal uit te drogen voordat er iets te oogsten is.

Slakken zijn op allebei de methodes een risico: ze eten jonge paddenstoelen net zo graag op als jij, dus controleer regelmatig of er vraatsporen te zien zijn.