Pruikzwam kweken: substraat, luchtvochtigheid en hoe lang het duurt

Wat je nodig hebt

Pruikzwam, ook wel lion’s mane genoemd, kweek je op twee manieren: op een growkit binnen, of op een boomstam buiten. Voor een beginner is de growkit de simpelste weg: je krijgt een kant-en-klaar substraatblok dat al doorgroeid is met mycelium, en je hoeft het alleen nog te openen en vochtig te houden. Wie liever buiten kweekt en meer geduld heeft, kan een boomstam enten met entpluggen, net als bij shiitake.

Voor de growkit heb je naast het blok zelf een plek nodig met minimaal 80% luchtvochtigheid, zoals een kelder, of anders een doorzichtig pedaalemmerzakje dat je een paar keer per week bevochtigt. Voor de stammethode heb je een gezonde boomstam nodig van geschikt loofhout (kwekers noemen onder meer berk, beuk, esdoorn, haagbeuk, els, eik, paardenkastanje, robinia, tamme kastanje, walnoot of zoete kers, de precieze lijst verschilt per kweker), met een diameter van 10 tot 30 cm. Een zieke stam is geen goede keuze: die is vaak al bezet met een andere schimmel, en de schors moet voor meer dan 90% onbeschadigd zijn.

Stap voor stap

Met een growkit

1. Maak met een schoon mes een snede van 4 tot 5 cm aan de bovenzijde van de zak. Die snede activeert het blok.
2. Zet het blok op een plek met minimaal 80% luchtvochtigheid, zoals een kelder.
3. Heb je geen kelder, dan zet je het blok in een doorzichtig pedaalemmerzakje met een kleine opening onderaan voor verse zuurstof, en besproei je het blok twee tot drie keer per week.
4. Geef het blok, als je het in een zakje hebt staan, ook twee keer per dag even extra zuurstof.
5. Oogst zodra de trossen vol en wit zijn en de haartjes ongeveer 1 cm lang zijn en goed aan het vruchtlichaam hangen.
6. Zet het blok na de oogst opnieuw weg volgens dezelfde stappen voor een volgende vlucht.

Met een boomstam

1. Ent de stam het liefst tussen februari en half april, al kan enten het hele jaar.
2. Laat de stam minstens één zomerperiode doorgroeien op een plek die schaduwrijk is en uit de tocht en de volle zon staat.
3. Oogst tussen juni en oktober, zodra de trossen er net zo uitzien als op een growkit: vol, wit en met haartjes van ongeveer 1 cm.
4. Besproei de stam tijdens lange, warme of droge periodes, en laat hem de rest van het jaar, ook ’s winters, buiten staan.

Hoe lang duurt het

Bij een growkit begint de speldvorming gemiddeld binnen 2 weken na de snede, en circa 5 tot 10 dagen later is de oogst klaar: in totaal dus zo’n 2 tot 3 weken na het openen van de zak. Dat kan langer duren bij een afwijkende luchtvochtigheid of temperatuur. Na de eerste oogst zijn er volgens Toshi Farm meerdere vluchten uit hetzelfde blok mogelijk, waarbij elke volgende oogst kleiner is dan de vorige.

Bij een boomstam duurt het beduidend langer: meestal 6 maanden tot 2 jaar na het enten voor de eerste oogst. Daarna blijft de stam nog 2 tot 5 jaar oogst geven, telkens in het seizoen van juni tot en met oktober.

Wat er mis kan gaan

Bij een growkit is te lang wachten de meest gemaakte fout: laat je de oogst te lang op het blok zitten, dan verkleurt die bruin. Oogst daarom zodra de trossen vol en wit zijn, niet pas als ze al verkleuren.

Bij een boomstam ligt de fout vaak al bij de keuze van de stam. Een zieke boom is al bezet met een andere schimmel en daardoor ongeschikt, en een stam met te veel beschadigde schors groeit niet goed door. Kies daarom een gezonde stam van een geschikte houtsoort, met voor meer dan 90% onbeschadigde schors.