Paddenstoelen kweken: binnen met een growkit of buiten op een stam
Zelf paddenstoelen kweken kan op twee manieren: snel binnen met een growkit op koffiedik, of langzamer buiten op een geënte boomstam.

- StartBroed en substraat
- GroeiHet mycelium werkt
- KnopjesDe eerste zwammen
- OogstVers op je bord
Wat je nodig hebt
Zelf paddenstoelen kweken kan op twee heel verschillende manieren, en ze vragen allebei iets anders van je.
Binnen kweek je met een growkit: een emmer met klaargemaakt broed waar je zelf koffiedik aan toevoegt, bijvoorbeeld van je espressoapparaat, filterkoffie, Senseo of percolator. Verder is er geen extra apparatuur nodig: geen lamp, geen verwarming, geen vochtigheidsmeter. Een oesterzwam kweekset werkt op deze manier.
Buiten ent je een boomstam met deuvelbroed: houten pluggen waar al schimmel doorheen is gegroeid. Daarvoor boor je gaten in de stam en timmer je de deuvels erin. Je hebt ook een geschikte boomstam nodig en een schaduwrijke, beschutte plek buiten waar die stam kan blijven liggen; de pagina over paddenstoelen kweken op stam gaat in op welke houtsoort daarbij past.
Welke manier bij je past, hangt af van hoeveel ruimte je hebt en hoe lang je wilt wachten. Een growkit past op een aanrecht en geeft binnen weken resultaat; een stam staat jarenlang in de tuin en vraagt vooral geduld.
Stap voor stap
Binnen met een growkit
- Zet de meegeleverde emmer met broed op een vaste plek binnen, uit de volle zon.
- Voeg je eigen koffiedik toe aan de emmer, in de hoeveelheid die bij de set staat; gebruik hiervoor koffiedik van een espressoapparaat, filter, Senseo of percolator.
- Houd het koffiedik vochtig en vul bij zodra het begint op te drogen.
- Oogst zodra de paddenstoelen volgroeid zijn, en vul de emmer daarna opnieuw met koffiedik voor een volgende oogst.
Buiten op een stam
- Kies een geschikte stam en zet hem rechtop op een schaduwrijke, beschutte plek buiten.
- Boor gaatjes in de stam op de afstand die bij het deuvelbroed staat aangegeven.
- Timmer de deuvels in de gaatjes, tot ze gelijk met de stam zitten.
- Zorg dat de stam de eerste twee weken na het enten vorstvrij blijft; daarna kan hij het hele jaar buiten overwinteren.
- Laat de stam verder ongestoord doorgroeien op zijn schaduwrijke plek, tot er paddenstoelen verschijnen.
Hoe lang duurt het
Een growkit binnen is veel sneller dan een stam buiten: je oogst de eerste paddenstoelen na circa 4 tot 6 weken, tegenover ongeveer 1,5 tot 2 jaar bij enten op een stam. Dat verschil zit in de kweekvorm, niet in de moeite die het je kost: de emmer binnen doet het meeste werk vanzelf, de stam buiten heeft gewoon die tijd nodig om helemaal door het hout te groeien.
Een growkit is daarna ook niet in één keer op: reken op 2 à 3 oogsten uit dezelfde emmer voordat je opnieuw moet starten met nieuw broed en koffiedik.
Wat er mis kan gaan
Bij een stam buiten is de eerste twee weken na het enten het kwetsbaarste moment: krijgt de stam in die periode vorst, dan kan het net ingebrachte broed het niet goed overleven. Zoek daarom pas een enthmoment waarop je die twee weken vorstvrij kunt houden, of zet de stam die periode ergens beschut. Daarna is de stam juist weer winterhard en kan hij buiten blijven staan.
Bij een growkit binnen blijft het meestal bij kleine dingen: te droog koffiedik, een te warme plek of lucht die niet goed genoeg bijkan door dichte tape. Groeit je growkit niet binnen de verwachte tijd, dan loop je de gewone oorzaken het makkelijkst langs op de pagina kweekset groeit niet.
Twijfel je nog welke soort het makkelijkst is om mee te beginnen, dan geeft soorten kweeksets een overzicht van wat er allemaal te koop is.
In het kort
- growkit benodigdheden
- een kweekemmer met klaargemaakt broed plus eigen koffiedik (van espressoapparaat, filter, Senseo of percolator); geen extra apparatuur nodig
- growkit moeilijkheidsgraad
- moeilijkheidsgraad 2 van de 5 (growkit op koffiedik, grijze oesterzwam)
- growkit oogsten per emmer
- 2 à 3 oogsten per emmer voordat je opnieuw moet starten
- stam benodigdheden
- deuvelbroed (geïnoculeerde houten pluggen) die je in geboorde gaten in de stam timmert
- stam vorstvrije periode
- de eerste twee weken na het enten moet de stam vorstvrij blijven, daarna kan hij het hele jaar buiten overwinteren
- wachttijd binnen vs buiten
- circa 4 tot 6 weken bij een growkit binnen, tegenover ongeveer 1,5 tot 2 jaar bij enten op een stam buiten