Zelf kweken

Oesterzwammen kweken op koffiedik: stap voor stap

Oesterzwammen kweken op je eigen koffiedik: hoeveel koffiedik en broed je nodig hebt, hoe vers het moet zijn, en wat je doet tegen schimmel.

Bijgewerkt

AI-illustratie
  1. StartBroed en substraat
  2. GroeiHet mycelium werkt
  3. KnopjesDe eerste zwammen
  4. OogstVers op je bord

Wat je nodig hebt

Oesterzwammen op koffiedik kweken draait om één idee: het koffiedik dat je elke dag weggooit, wordt voedsel voor de schimmel. Je hebt een growkit met broed nodig, een schone bak om koffiedik in te verzamelen en een plantenspuit. De rest is geduld.

Je begint met een laagje koffiedik op de bodem van de growkit, net genoeg om die te bedekken, dooreen gemengd met het bijgeleverde broed. Daarna vul je telkens aan met vers koffiedik tot de kit vol is.

Maak de growkit en de verzamelbak vooraf schoon met water warmer dan 70°C, of met kokend water. In een vuile verzamelbak kunnen zich de verkeerde schimmels ophopen, en die wil je niet in je kit.

Voor het koffiedik maakt de zetwijze weinig uit: koffiedik van filterkoffie en espresso werkt allemaal. Ook papieren koffiefilters en Senseo-pads mogen erbij. Knip of scheur ze eerst open, dan verspreidt de schimmel zich er makkelijker door. Heb je zelf te weinig koffie, neem dan wat koffiedik mee van je werk of van vrienden, in een schoon bakje.

Stap voor stap

  1. Maak de growkit en je verzamelbak schoon met water warmer dan 70°C, of kokend water.
  2. Vul de bodem van de kit met een laagje koffiedik, genoeg om die te bedekken, en meng dat dooreen met het bijgeleverde broed.
  3. Verzamel vers koffiedik en bewaar het, als je het niet meteen gebruikt, in een gesloten, schone bak in de koelkast. Gebruik het binnen 3 dagen, het liefst dagvers.
  4. Voeg steeds circa 1 cm vers koffiedik toe, en wacht tot de vorige laag wit is van het mycelium voordat je een nieuwe laag toevoegt. Doe het deksel daarna meteen weer op de kit.
  5. Controleer de kleur van het substraat: het moet de kleur van pure chocolade hebben. Is het droger, bevochtig het dan met een plantenspuit.
  6. Herhaal het aanvullen tot de kit vol is tot aan het deksel. Vanaf dan hoef je hem niet meer open te maken.
  7. Zet de volle kit op een koele, lichte plek. Staat hij te warm, dan denkt de oesterzwam dat het nog zomer is.
  8. Oogst zodra de hoed plat is; een hoed die nog gekruld is, heeft meer tijd nodig.
  9. Pak de paddenstoelen dicht bij de kit vast en draai ze los. Snijd het beetje substraat aan de voet eraf met een scherp mesje en plak de gaatjes weer af met tape.

Ben je een tijd weg, voeg dan eenmalig een laag van circa 3 cm toe en zet de hele kit in de koelkast. Het mycelium groeit dan rustig door tot je terug bent.

De oesterzwam maakt paddenstoelen waar licht valt, en bij een growkit is dat bij de gaten. Die zijn afgeplakt met tape dat lucht doorlaat en niet sterk plakt, zodat de jonge zwammetjes het zelf opzij kunnen duwen. Zijn ze er eenmaal langs, dan mag je het tape voorzichtig wegtrekken, maar nodig is dat niet.

Hoe lang duurt het

De eerste laag op de bodem is na ongeveer 5 dagen wit van het mycelium. Dan kun je de volgende laag toevoegen, en elke laag daarna groeit sneller door: na een tijdje vul je om de paar dagen aan.

Is de kit vol, dan kan het een behoorlijke tijd duren voordat er paddenstoelen komen. Zodra de eerste paddenstoeltjes zichtbaar zijn, groeien ze binnen ongeveer een week uit tot volwaardige paddenstoelen die je kunt oogsten.

Na de eerste oogst kun je op een tweede wachten. Of dat zin heeft, voel je aan het gewicht. Is de kit nog zwaar, wacht dan af of er een tweede oogst komt. Voelt hij al licht, dan is opnieuw beginnen vaak leuker.

De tweede oogst kan een paar weken op zich laten wachten. Het kan helpen om de kit één nacht koud te zetten, in de koelkast of buiten, bij 8 tot 12°C. Zo’n koude nacht bootst de herfst na, het signaal waarop de oesterzwam in de natuur paddenstoelen maakt. Doe dit maar één nacht: langer koud zetten brengt de schimmel in winterrust.

Wat er mis kan gaan

Groene schimmel, Trichoderma, kan ontstaan door slechte hygiëne, te oud koffiedik of te weinig vocht. Houd daarom je verzamelbak schoon, gebruik het koffiedik binnen 3 dagen en controleer of het substraat vochtig genoeg is.

Zie je kleine groene vlekken, neem ze dan weg met een lepel die je eerst in kokend water hebt gedompeld. Heeft het koffiedik niet de kleur van pure chocolade, maak wat je daarna toevoegt dan iets vochtiger met een plantenspuit. Is de hele bak al groen, dan helpt dat niet meer: gooi de inhoud weg en begin opnieuw met nieuw substraat.

Uitgedroogde paddenstoelen komen vooral in de winter voor, omdat de lucht in huis dan droog kan zijn. Je kunt ze nog gewoon gebruiken: laat ze wellen in water en bak ze daarna, of doe ze door een risotto.

In het kort

ontsmetten vooraf
growkit en verzamelbak eerst schoonmaken met water warmer dan 70°C (of kokend), om ongewenste schimmels te doden
startmengsel
een laagje koffiedik op de bodem, genoeg om die te bedekken, dooreen gemengd met het bijgeleverde broed
laagdikte aanvulling
circa 1 cm vers koffiedik per keer; wachten tot de vorige laag wit is van het mycelium voor je een nieuwe laag toevoegt
versheid koffiedik
niet langer dan 3 dagen bewaren, het liefst dagvers; tussentijds bewaren in een gesloten, schone bak in de koelkast
vakantielaag
voor een langere afwezigheid eenmalig een laag van circa 3 cm toevoegen, daarna de hele kit in de koelkast; het mycelium groeit dan langzaam door
koffiesoorten geschikt
koffiedik van filterkoffie en espresso werkt allemaal; koffiefilters en Senseo-pads mogen ook mee, eerst kapot geknipt of gescheurd
vochtsignaal koffiedik
het substraat moet de kleur van pure chocolade hebben; is het droger, dan bevochtigen met een plantenspuit
oorzaak schimmel
groene schimmel (Trichoderma) ontstaat door slechte hygiëne, te oud koffiedik of te weinig vocht
aanpak schimmel
kleine groene vlekken wegnemen met een lepel die eerst in kokend water is gedompeld; is de hele bak groen, dan alle inhoud weggooien en opnieuw beginnen met nieuw substraat
doorgroeitijd per laag
de eerste laag op de bodem is na ongeveer 5 dagen wit van het mycelium; daarna gaat het steeds sneller en vul je om de paar dagen aan
uitgroeitijd paddenstoelen
nadat de eerste paddenstoeltjes zichtbaar zijn, groeien ze binnen ongeveer een week uit tot volwaardige paddenstoelen
oogstsignaal koffiedik
oogsten wanneer de hoed plat is; een nog iets gekrulde hoed heeft meer tijd nodig
tweede vlucht koffiedik
de tweede oogst kan een paar weken op zich laten wachten; het kan helpen de kit één nacht koud te zetten (koelkast of buiten) bij 8-12°C
standplaats volle kit
een volle kit hoeft niet meer open; zet hem op een koele, lichte plek, niet te warm
oogstmethode
de paddenstoelen dicht bij de kit vastpakken en losdraaien, het substraat aan de voet eraf snijden en de gaatjes weer afplakken met tape

Liever een kant-en-klare set?

17 sets
SetPaddenstoelAanbiederPrijsNaar de winkel
Doe het zelf oesterzwammen kweeksetBinnen of buiten: Binnen, op kamertemperatuur en uit direct zonlichtOesterzwamRotterzwam€ 8,99Bekijk bij Rotterzwam
Oesterzwam Kweekset – Gele oesterzwam – (Brievenbuspakket)Eerste oogst na: enkele weken · Binnen of buiten: binnenOesterzwamFryslân Fungies€ 9,95Bekijk bij Fryslân Fungies
Oesterzwam Kweekset – Grijze oesterzwam – (Brievenbuspakket)Eerste oogst na: 3 tot 6 weken · Binnen of buiten: binnen, op een warme plekOesterzwamFryslân Fungies€ 9,95Bekijk bij Fryslân Fungies
Oesterzwam Kweekset – Roze oesterzwam – (Brievenbuspakket)Eerste oogst na: enkele weken · Binnen of buiten: binnenOesterzwamFryslân Fungies€ 9,95Bekijk bij Fryslân Fungies
Maak-je-eigen-growkit pakketBinnen of buiten: binnen, in een zelf gekozen bak (yoghurtemmer, melkpak of ijsbak)OesterzwamFungi Factory€ 11Bekijk bij Fungi Factory
Farm Kit: Kant-en-klaar oesterzwam op koffiedikEerste oogst na: Circa een week na starten · Binnen of buiten: BinnenOesterzwamGroene Takken€ 14Bekijk bij Groene Takken
Fryslân Fungies Oesterzwam GrowkitEerste oogst na: 4 tot 6 weken · Binnen of buiten: binnenOesterzwamFryslân Fungies€ 14,95Bekijk bij Fryslân Fungies
Oesterzwammen Kweekset – Bakkie Pleur(otus)Binnen of buiten: binnenOesterzwamPaddenstoelenmanvanaf € 14,99Bekijk bij Paddenstoelenman
rotterzwam growkit oesterzwammenBinnen of buiten: Binnen, op kamertemperatuur (18-22°C) en uit direct zonlicht · Eerste oogst na: 2 à 3 weken na het volledig vullen van de emmer (het vullen zelf duurt gemiddeld 4 tot 6 weken)OesterzwamRotterzwam€ 15,15Bekijk bij Rotterzwam
Fungi Factory GrowkitBinnen of buiten: binnen (op het aanrecht)OesterzwamFungi Factory€ 17Bekijk bij Fungi Factory
Gele Oesterzwam kweekset XLEerste oogst na: 1-2 weken groeiduur · Binnen of buiten: binnen, kamertemperatuur 17-22°C (optimaal 20°C), luchtvochtigheid rond 85%OesterzwamSamzwam€ 21Bekijk bij Samzwam
Oesterzwam kweekset XLEerste oogst na: geen exacte oogsttermijn vermeld; maker noemt alleen dat het kweken 'in slechts enkele dagen' startOesterzwamSamzwam€ 21Bekijk bij Samzwam
Grijze Oesterzwam KweeksetEerste oogst na: circa 2 weken · Binnen of buiten: BinnenOesterzwamDe Paddenstoelenwinkel€ 23,50Bekijk bij De Paddenstoelenwinkel
Oesterzwam Plug & Grow setEerste oogst na: 6 tot 18 maanden · Binnen of buiten: buitenOesterzwamFryslân Fungies€ 24,95Bekijk bij Fryslân Fungies
Gele Oesterzwam kweeksetEerste oogst na: 2 tot 3 wekenOesterzwamToshi Farm€ 25Bekijk bij Toshi Farm
Grijze Oesterzwam kweeksetEerste oogst na: 2 tot 3 wekenOesterzwamToshi Farm€ 25Bekijk bij Toshi Farm
Roze Oesterzwam kweeksetEerste oogst na: 2 tot 3 wekenOesterzwamToshi Farm€ 25Bekijk bij Toshi Farm

Gesorteerd op prijs. De prijzen zijn die van de winkel zelf, zonder verzendkosten.