Shiitake kweken: op een blok of zelf enten op een stam

Wat je nodig hebt

Shiitake kweken kan op twee manieren: op een kant-en-klaar substraatblok dat binnen staat, of door zelf pluggen met shiitake-mycelium in een verse boomstam te slaan en die buiten te laten doorgroeien.

Voor de blokmethode heb je weinig meer nodig dan het blok zelf: de maker levert het als een kant-en-klaar substraatblok (fruiting block) dat bij jou thuis binnen staat, niet in de tuin.

Voor de stammethode heb je een vers gezaagde stam eik, beuk, esdoorn of haagbeuk nodig, 10 tot 30 cm dik en 30 tot 80 cm lang. Daarnaast heb je pluggen met shiitake-mycelium nodig, een houtboor om de gaten te maken en (bijen)was om de gaten na het enten weer af te dichten.

Stap voor stap

Op een substraatblok

1. Zet het kant-en-klare substraatblok binnen weg.
2. Laat het blok doorgroeien en vruchten; reken op 2 tot 3 flushes (oogsten) per blok, volgens de maker.

Zelf enten op een stam

1. Boor gaten in de stam: circa 3 cm diep, 10 tot 15 cm uit elkaar, in rijen die 5 tot 7 cm uit elkaar liggen.
2. Sla de pluggen met shiitake-mycelium in de gaten en dicht elk gat af met (bijen)was.
3. Zet de geënte stam rechtop, een paar centimeter in de grond, op een beschutte, schaduwrijke plek waar regen op de stam kan vallen. Nooit in de volle zon of op een winderige plek.
4. Laat de stam doorgroeien. Dat duurt 6 tot 18 maanden na het enten, of volgens een ruwere vuistregel na twee zomers.
5. Dompel de stam, zodra hij klaar is, 24 tot 48 uur onder in koud water, maar alleen als de temperatuur boven 8°C blijft. Na ongeveer twee weken verschijnen de eerste paddenstoelen.
6. Oogst de shiitakes en laat de stam daarna 6 tot 8 weken met rust voordat je hem opnieuw onderdompelt.

Hoe lang duurt het

Bij de blokmethode is het blok al voorgroeid: je zet het neer en laat het vruchten. Daarna geeft het blok nog 2 tot 3 flushes, volgens de maker.

Bij de stammethode duurt het veel langer. Na het enten groeit de stam 6 tot 18 maanden door voordat hij klaar is om te vruchten; een ruwere vuistregel noemt twee zomers. Dompel je de stam daarna, dan verschijnen de eerste paddenstoelen na ongeveer twee weken. Tussen twee keer dompelen laat je de stam 6 tot 8 weken met rust, tot de buitentemperatuur onder 8°C zakt en het seizoen voorbij is.

Hoe lang een stam oogst blijft geven, loopt in de bronnen uiteen: reken op circa 2 tot 6 jaar.

Wat er mis kan gaan

Bij de stammethode ligt de fout vaak bij de plek. Een stam in de volle zon of op een winderige plek droogt te snel uit, en zonder regen die erop kan vallen, blijft het mycelium niet vochtig genoeg om door te groeien.

Dompelen op het verkeerde moment is een andere valkuil. Dompel je bij een temperatuur onder 8°C, dan schrikt de stam niet genoeg om te gaan vruchten. Dompel je te vroeg na de vorige oogst, binnen de rustperiode van 6 tot 8 weken, dan sla je de rust over die de stam na het oogsten nodig heeft.

Bij de blokmethode gaat het vaker mis door het blok ergens buiten de woning weg te zetten: de maker bedoelt het blok voor gebruik binnenshuis, niet voor de tuin.